Vraag & Antwoord

Op deze pagina treft u een overzicht van veelgestelde vragen en antwoorden over het ontwerpen, aanleggen en onderhouden van elektrische installaties voor laagspanning. De vragen zijn ingedeeld in drie categorieën: normen, in de praktijk en 'over Werken met NEN 1010'.

In de rubriek Normen zijn veel vragen en antwoorden toegevoegd over de nieuwe norm NEN 4010.

  • Hoe verhouden NEN 4010, NEN 1010 en de HD-IEC 60364-reeks zich tot elkaar?

    De HD-IEC 60364-reeks is de internationale laagspanningsnorm. Deze bestaat uit verschillende delen. NEN 1010 is de Nederlandse implementatie van de HD-IEC 60364-reeks. NEN 1010 is in beginsel een vertaling van de Europese installatievoorschriften voor laagspanning. Waar de normenreeks HD 60364 niet toereikend was, is gebruikgemaakt van de mondiale IEC 60364-reeks, of zijn voorschriften gebruikt die gebaseerd zijn op de Nederlandse installatiepraktijk.
    NEN 4010 is op zijn beurt gebaseerd op NEN 1010, en geeft eveneens eisen voor het ontwerpen en installeren van elektrische installaties voor laagspanning. Deze zijn echter gebaseerd op de Nederlandse omstandigheden en de algemene installatiepraktijk (zie ook toepassingsgebied).

  • Ik moet een nieuwe elektrische installatie keuren volgens NEN 1010. Kan dat als deze met NEN 4010 is gebouwd?

    Ja. NEN 4010 is gebaseerd op NEN 1010. U kunt de elektrische installatie die volgens NEN 4010 is gebouwd, dus met NEN 1010 keuren.

  • Zit het correctieblad uit 2016 ook in de norm NEN 1010?

    Als u de knop ‘Bekijk online’ klikt, komt u bij een versie van NEN 1010 waar de wijzigingen uit het Correctieblad C2:2016 reeds zijn opgenomen. Het correctieblad C2:2016 kunt u als PDF ook los vinden.

  • Zijn de termen en definities in NEN 4010 hetzelfde als in NEN 1010?

    De termen en definities die in NEN 4010 zijn opgenomen, komen uit NEN 1010:2015 en NEN 1010:2015/C2:2016. Sommige termen zijn voor de duidelijkheid aangepast. Voor de termen kabel, snoer en draad is bijvoorbeeld één term gekozen: leiding. Ook zijn voor de leesbaarheid sommige definities anders geformuleerd. Zo sluiten de termen en definities beter aan bij het toepassingsgebied en de inhoud van NEN 4010.

    Daarnaast zijn enkele termen en definities toegevoegd die ook van belang zijn voor het begrijpen en toepassen van de eisen voor laagspanningsinstallaties.

  • Wie heeft de norm NEN 4010 geschreven?

    De normcommissie NEN 64, Installatievoorschriften, lage spanning, die verantwoordelijk is voor NEN 1010, heeft een implementatiecommissie ingesteld: NEC 64-IC. Deze implementatiecommissie heeft de opdracht gekregen een ´leesbare NEN 1010´ te schrijven. NEN 4010 is gebaseerd op NEN 1010:2015 en NEN 1010:2015/C2:2016.

  • Welke versie van NEN 1010 zit in ‘Werken met NEN 1010’?

    Als u de knop ‘Bekijk online’ klikt, komt u bij een versie van NEN 1010 waar de wijzigingen uit het Correctieblad C2:2016 reeds zijn opgenomen.

  • Welke stroomstelsels behandelt NEN 4010?

    NEN 4010 behandelt de volgende stroomstelsels en wijzen van aarding:

    — TN-stelsels met één voedingsbron;

    — TN-stelsels met meerdere voedingsbronnen;

    — TT-stelsel.

  • Welke elektrische installaties vallen binnen het toepassingsgebied van NEN 4010?

    NEN 4010 is van toepassing op elektrische installaties voor laagspanning die worden aangebracht in ruimten, in gebouwen of op terreinen die bestemd zijn voor:

    — bewoning;

    — zakelijke doeleinden;

    — publieke functies;

    — industriële doeleinden;

    — landbouw, tuinbouw of veeteelt.

    Deze norm is ook van toepassing op buitenverlichting die is aangesloten op de hiervoor genoemde elektrische installaties. De hier bedoelde elektrische installaties worden gevoed met een nominale spanning tot en met 1 000 V AC en een frequentie van 50 Hz.

  • Welke elektrische installaties en onderwerpen vallen buiten het toepassingsgebied van NEN 4010?

    De volgende elektrische installaties en onderwerpen vallen buiten het toepassingsgebied van deze norm:

    — gelijkstroominstallaties (DC);

    — IT-, IU- en IM-stroomstelsels;

    — TN-C-stroomstelsels;

    — beveiliging tegen overspanning veroorzaakt door aardfouten;

    — laagspanningsopwekeenheden.

    Daarnaast is NEN 4010 niet van toepassing op elektrische installaties van:

    — bouw- en sloopterreinen;

    — campings en vergelijkbare terreinen;

    — jachthavens en vergelijkbare terreinen;

    — medisch gebruikte ruimten;

    — tentoonstellingen, shows en stands;

    — fotovoltaïsche systemen (PV-systemen);

    — meubilair;

    — verlichting die werkt op zeer lage spanning;

    — verrijdbare of verplaatsbare eenheden;

    — caravans en campers;

    — ruimten bestemd voor meting en beproeving;

    — elektrolyseruimten;

    — ruimten met een beperkte toegang bestemd voor bediening en onderhoud;

    — constructies, toestellen en kramen op kermissen, in attractieparken en in circussen;

    — verwarmingsleidingen en ingebouwde verwarmingssystemen.

  • Welke beschermingsmaatregelen vallen buiten het toepassingsgebied van NEN 4010?

    De volgende beschermingsmaatregelen vallen buiten het toepassingsgebied van deze norm:

    — bescherming door hindernissen;

    — bescherming door plaatsing buiten handbereik;

    — bescherming door plaatselijke vereffening die niet met aarde is verbonden;

    — bescherming door niet-geleidende ruimten;

    — galvanische scheiding van de voeding voor meer dan één elektrisch toestel.

  • Wat zijn de uitgangspunten van NEN 4010?

    Bij de bepaling van het onderwerp en het toepassingsgebied van NEN 4010 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:

    — NEN 4010 moet aansluiten bij de Nederlandse installatiepraktijk.

    — Het taalniveau (leesbaarheid) moet aansluiten bij de doelgroep.

    — NEN 4010 mag niet in strijd zijn met NEN 1010.

  • Wat zijn de belangrijkste eisen uit NEN 1010?

    NEN 1010 geeft eisen voor het ontwerp en de aanleg van elektrische laagspanningsinstallaties zodanig dat:

    • een bedrijfszekere installatie wordt verkregen,
    • zonder gevaar voor elektrische schok (elektrocutie) en

    zonder het risico dat brand wordt veroorzaakt.

  • Wat leer ik van de e-learning 'NEN 1010: Elektrische installaties in utiliteitsgebouwen’?

    De e-learning geeft inzicht in hoe je NEN 1010 gebruikt bij het ontwerpen, aanleggen en onderhouden van laagspanningsinstallaties voor de utiliteit. Deze is bedoeld voor monteurs die zelfstandig wijzigingen en uitbreidingen realiseren aan elektrische installaties.

  • Wat is Werken met NEN 1010?

    'Werken met NEN 1010' is een online platform voor de professionele e-installateur. Zo is hier altijd de laatste NEN 1010 en NPR 5310 digitaal te vinden. Verder is er een overzicht van wet- en regelgeving en een NEN 1010 e-learning! Daarnaast biedt Werken met NEN 1010 allerlei handige functionaliteiten. Dit allemaal voor slechts € 364,- per jaar.

  • Wat is NEN 4010?

    NEN 4010 is een norm met eisen voor het ontwerpen en het installeren van elektrische installaties voor laagspanning. Deze norm is gebaseerd op de Nederlandse omstandigheden en de algemene Nederlandse installatiepraktijk.

  • Wat is het verschil tussen NEN 1010 en NPR 5310?

    NEN 1010 geeft de eisen waaraan elektrische laagspanningsinstallaties in Nederland moeten voldoen.

    NPR 5310 is de Nederlandse praktijkrichtlijn die uitleg geeft over en interpretatievoorbeelden bevat van een aantal eisen uit NEN 1010.

  • Wat is het verschil tussen de online versie en downloadbare pdf van NEN 1010?

    Bij de online versie zijn de wijzigingen uit het correctieblad in de teksten van NEN 1010 verwerkt (geconsolideerd). Bij de pdf versie vindt u NEN 1010, het correctieblad en de wijzigingsbladen als losse documenten.

  • Wat is het doel van NEN 4010?

    Het doel van deze norm is:

    — een elektrische installatie goed en veilig te laten werken tijdens normaal gebruik en normaal bedrijf;

    — mensen en vee te beschermen tegen gevaren die kunnen optreden in of nabij een elektrische installatie;

    — materiële zaken te beschermen tegen schade die kan ontstaan in of nabij een elektrische installatie.

    Ter bescherming van mensen, vee en materiële zaken moet ook rekening worden gehouden met voorzien misbruik van de elektrische installatie en voorzienbare defecten aan de elektrische installatie.

  • Wat is de status van NEN 4010?

    NEN 4010 is niet aangewezen in het Bouwbesluit. NEN 4010 is gebaseerd op NEN 1010:2015 en NEN 1010:2015/C2:2016. Als u voldoet aan NEN 4010, voldoet u ook aan de hier genoemde editie van NEN 1010 en het Bouwbesluit.

  • Wanneer kun je NEN 4010 niet gebruiken?

    NEN 4010 is niet te gebruiken voor de volgende elektrische installaties en onderwerpen:

    — gelijkstroominstallaties (DC);

    — IT-, IU- en IM-stroomstelsels;

    — TN-C-stroomstelsels;

    — beveiliging tegen overspanning veroorzaakt door aardfouten;

    — laagspanningsopwekeenheden.

    Daarnaast is NEN 4010 niet van toepassing op elektrische installaties van:

    — bouw- en sloopterreinen;

    — campings en vergelijkbare terreinen;

    — jachthavens en vergelijkbare terreinen;

    — medisch gebruikte ruimten;

    — tentoonstellingen, shows en stands;

    — fotovoltaïsche systemen (PV-systemen);

    — meubilair;

    — verlichting die werkt op zeer lage spanning;

    — verrijdbare of verplaatsbare eenheden;

    — caravans en campers;

    — ruimten bestemd voor meting en beproeving;

    — elektrolyseruimten;

    — ruimten met een beperkte toegang bestemd voor bediening en onderhoud;

    — constructies, toestellen en kramen op kermissen, in attractieparken en in circussen;

    — verwarmingsleidingen en ingebouwde verwarmingssystemen.

    Voor elektrische installaties voor laagspanning die buiten het toepassingsgebied van NEN 4010 vallen, is NEN 1010 van toepassing.

  • Wanneer is er voor een stroomketen aanvullende bescherming door een 30mA-aardlekschakelaar nodig?

    Dit staat in bepaling 411.3.3 van NEN 1010:

    • bij gebruik van contactdozen met een toegekende stroom van ten hoogste 20 A voor algemeen gebruik door leken;
    • bij verplaatsbaar elektrisch materieel voor gebruik buiten met een toegekende stroom van maximaal 32 A;

    bij aansluitpunten voor verlichting in ruimten met een woonfunctie, een celfunctie, een logiesfunctie of op woonschepen. Dit geldt niet voor aansluitpunten voor verlichting in gemeenschappelijke verkeersruimten (bijvoorbeeld portieken en galerijen van flatgebouwen).

  • Wanneer gebruik ik NEN 4010 en wanneer gebruik ik NEN 1010?

    NEN 4010 is bedoeld voor veelvoorkomende werkzaamheden aan elektrische installaties voor laagspanning in de Nederlandse installatiepraktijk.

    NEN 4010 is van toepassing op elektrische installaties die worden aangebracht in ruimten, in gebouwen of op terreinen die bestemd zijn voor:

    • bewoning;
    • zakelijke doeleinden;
    • publieke functies;
    • industriële doeleinden;
    • landbouw, tuinbouw of veeteelt.

    De hier bedoelde elektrische installaties worden gevoed met een nominale spanning tot en met 1 000 V AC en een frequentie van 50 Hz. Voor elektrische installaties voor laagspanning die buiten het toepassingsgebied van NEN 4010 vallen, moet NEN 1010 worden gebruikt.

  • Waarom is NEN 4010 opgesteld?

    De norm NEN 4010 is opgesteld om de vele eisen voor elektrische installaties voor laagspanning voor een brede doelgroep toegankelijk te maken. Niet iedere installateur krijgt in zijn werk te maken met alle eisen die in NEN 1010 staan. Met een norm voor de algemene installatiepraktijk is NEN 4010 voor veel installateurs voldoende om hun veelvoorkomende werkzaamheden uit te voeren.

  • Waar gaat NEN 4010 over?

    De norm NEN 4010 gaat over elektrische installaties voor laagspanning en geeft eisen die gericht zijn op de algemene Nederlandse installatiepraktijk.

  • Voor wie is NEN 4010 bedoeld?

    NEN 4010 is bedoeld voor ontwerpers en installateurs die de meest voorkomende werkzaamheden aan elektrische installaties voor laagspanning verrichten en inspecteurs.

  • Op welke installaties is NEN 1010 van toepassing?

    NEN 1010 is van toepassing op vast aangelegde elektrische installaties met lage spanning (tot 1000 V wisselspanning of 1500 V gelijkspanning). Bijvoorbeeld in woonhuizen, winkels, kantoorgebouwen, hotels, scholen, theaters en boerderijen.

    NEN 1010 is niet van toepassing op bijzondere installaties, zoals de elektrische uitrusting van machines, installaties op schepen en elektrische tractiesystemen. Hierop zijn andere normen van toepassing.

    In een aantal situaties zijn naast NEN 1010 nog andere voorschriften (en normen) van kracht, zoals op plaatsen met het risico op explosies (ATEX).

  • Moet ik mijn opdrachtgevers vertellen dat ik met NEN 4010 werk?

    In uw offerte en uw bestek kunt u aangeven dat de elektrische installatie volgens NEN 4010 is ontworpen.

  • Mag je omvormers van zonnepanelen aansluiten met een snoer en stekker op de wandcontactdoos van de wasdroger of wasmachine?

    Nee, volgens NEN 1010:2015 moeten PV-systemen direct worden aangesloten op een eigen ‘eindgroep’. Op deze eindgroep mogen geen andere eindverbruikers worden aangesloten (of wandcontactdozen aanwezig zijn).

    Let op: Dit wijkt af van eerdere edities van NEN 1010 (en bijbehorende uitgaven van NPR 5310), waarin het wel werd toegelaten om kleine PV-systemen met een beperkt vermogen via een wandcontactdoos op een (bestaande) eindgroep met verbruikers aan te sluiten.

    Met deze aanpassing conformeert Nederland zich aan gangbare opvattingen van Europese experts over veiligheid.

  • Mag je bij een kabel de grijze draad omkleuren naar blauw en gebruiken als nul?

    Nee, je mag de grijze draad niet omkleuren. Grijs mag niet als N gebruikt worden. Bepaling 514.3.1.1. stelt dat de N over de gehele lengte blauw moet zijn.

    Er is een uitzondering als er sprake is van stuurstroomketens (zie 514.3.4).

  • Mag ik de norm uitprinten?

    Dat mag, alleen is dit wel voor eigen gebruik.

  • Krijg ik na het volgen van de e-learning een certificaat?

    De e-learning wordt afgesloten met een toets. De deelnemers mogen deze maximaal 2x maken. Hij/zij krijgt feedback op de fout beantwoorde vragen zodat hij ervan kan leren en de tweede keer wel slaagt. De toets bestaat uit 15 multiple choice vragen. Bij 10 of meer goede antwoorden is de deelnemer geslaagd en heeft hij/zij voldoende kennis over de onderwerpen die in de e-learning zijn behandeld. De deelnemer krijgt alleen een certificaat als hij is geslaagd voor de toets.

  • Kan ik ook inspecteren met NEN 4010?

    Ja, deel 6 Inspectie van NEN 1010 is weliswaar niet overgenomen in NEN 4010, maar de inspecteur kan aan de hand van NEN 4010 inspecteren of aan de eisen voor aanleg van de elektrische installatie is voldaan.

  • Kan ik de norm ook als pdf downloaden?

    Dit is mogelijk, alleen is dit wel voor eigen gebruik.

  • Is toepassing van NEN 1010 verplicht?

    In Nederland moeten elektrische installaties in gebouwen voldoen aan het Bouwbesluit. Dit verwijst voor laagspanningsinstallaties (tot 1000 V wisselspanning) naar NEN 1010. Wanneer een elektrische installatie voldoet aan NEN 1010, bestaat ‘het vermoeden van overeenstemming’ met deze wettelijke eisen.

  • Is NEN 4010 verplicht?

    Normen zijn niet verplicht.

  • Is NEN 4010 aangewezen in het Bouwbesluit?

    Nee, NEN 4010 is niet aangewezen in het Bouwbesluit.

  • Is de e-learning 'NEN 1010: Elektrische installaties in utiliteitsgebouwen gratis?

    Deze e-learning is onderdeel van Werken met NEN 1010 en zit dus in het abonnement van € 364,- per jaar.

  • Hoort NPR 5310 ook bij NEN 4010?

    Nee, NPR 5310 is een praktijkrichtlijn bij NEN 1010.

  • Hoeveel kost Werken met NEN 1010 per jaar?

    Een abonnement op Werken met NEN kost € 364,- per jaar per gebruiker

  • Hoe leg ik vast dat ik volgens NEN 4010 werk?

    U kunt in de afspraken die u met uw opdrachtgever maakt, vastleggen dat u volgens NEN 4010 werkt.

  • Hoe is de indeling van NEN 4010?

    Anders dan NEN 1010 kent NEN 4010 geen delen en rubrieken. De norm is, zoals de meeste normen, ingedeeld in hoofdstukken en paragrafen.
    De hoofdstukken 4 en 5 zijn gebaseerd op achtereenvolgens deel 4 en 5 van NEN 1010.
    De eisen voor bijzondere ruimten (deel 7 van NEN 1010) zijn niet als een apart hoofdstuk opgenomen. Het zijn aanvullende eisen, die in de desbetreffende paragrafen van de hoofdstukken 4 en 5 zijn verwerkt.
    De inhoud van de bijlagen van NEN 1010 is, waar van toepassing, ook in de hoofdstukken 4 en 5 verwerkt.

    Hoofdstukindeling:

    1 Onderwerp en toepassingsgebied

    2 Normatieve verwijzingen

    3 Termen, definities en kenmerken (van stroomstelsels en zones in natte ruimten)

    4 Beschermingsmaatregelen

    5 Keuze en installatie van elektrisch materieel

  • Gelden er voor een elektrische installatie in een besloten ruimte andere eisen?

    Nee, NEN 1010 maakt geen onderscheid tussen besloten en niet-besloten ruimten.

  • Gaat NEN 4010 NEN 1010 vervangen?

    Nee, NEN 1010 en NEN 4010 blijven naast elkaar van kracht. Maar installateurs die veelvoorkomende werkzaamheden aan elektrische installaties voor laagspanning installaties verrichten, hebben voldoende aan NEN 4010.

  • Gaat NEN 1010 vervallen?

    Nee, NEN 1010 en NEN 4010 blijven naast elkaar van kracht. Maar installateurs die alleen veelvoorkomende werkzaamheden aan elektrische installaties voor laagspanning verrichten, hebben voldoende aan NEN 4010.

  • Bestaat er een NEN 1010-certificaat?

    Nee, maar het is vaak wel mogelijk om na oplevering of inspectie van een installatie een verklaring te laten opstellen door een installateur of inspecteur waarin deze bevestigt dat de installatie voldoet aan NEN 1010. Een dergelijke verklaring kan worden beschouwd als ‘NEN 1010-certificaat’.

  • Behandelt NEN 4010 ook TN-C-stelsels?

    Nee, NEN 4010 behandelt geen TN-C-stelsels, want dat is geen algemene installatiepraktijk in Nederland. TN‑C‑stelsels kunnen zwerfstromen veroorzaken, met daardoor een verhoogd risico op brand, corrosie en elektromagnetische interferentie.

    TN-C-stelsels zijn niet toelaten in onder andere:

    • gebouwen met informatietechnologie;
    • gebouwen met landbouw, tuinbouw of veeteelt.
  • Als in een gebouw alleen de elektra is vernieuwd maar niet de meterkast, moet je deze dan volgens de oude of nieuwe norm keuren?

    Het keuren van een installatie of delen van een installatie moet gebeuren volgens de norm die vereist (en gebruikt) is bij het ontwerp en de aanleg van de installatie of delen van de installatie.

    Let op: Bij het toevoegen van nieuwe installatiedelen aan een bestaande installatie (of deel daarvan) kan het nodig zijn dat ook dit bestaande stuk wordt aangepast aan de nieuwe eisen. Bij een keuring moet hiermee rekening worden gehouden.

  • Als ik de elektrische installatie in mijn particuliere woning volgens NEN 1010 uitvoer, is dat dan voldoende?

    Volgens de Nederlandse wet moet een elektrische installatie van een woning voldoen aan het Bouwbesluit. Wanneer een elektrische installatie voldoet aan NEN 1010, bestaat ‘het vermoeden van overeenstemming’ met deze wettelijke eisen.

    Naast het voldoen aan de eisen uit NEN 1010 is het van belang om na te gaan aan welke eisen u moet voldoen voor uw verzekering. Wellicht dat uw verzekeraar een (periodieke) keuring van de installatie voorschrijft.

  • Als ik aan NEN 4010 voldoe, voldoe ik dan ook aan NEN 1010?

    Met NEN 4010 voldoet u als installateur ook aan de elektrotechnische veiligheidseisen in de bouwwet- en regelgeving. Dat geldt alleen binnen het toepassingsgebied van NEN 4010. Voor onderwerpen die buiten het toepassingsgebied van NEN 4010 vallen, moet NEN 1010 worden gebruikt.